duurzaamsucces

Wat maakt organisaties duurzaam succesvol?

Het succes van Tom Peters

Dit jaar viert ‘In search of excellence‘ zijn 30 jarig jubileum. Het 7-S model dat in dit boek aan de orde komt, is al jarenlang dé standaard voor organisatiediagnose. Het boek is volgens Amazon.com al meer dan 6 miljoen keer over de toonbank gegaan. Tom Peters, die samen met Robert Waterman dit boek heeft geschreven, heeft duizenden presentaties over het gedachtegoed verzorgd, sommige voor een slordige $ 65.000 per stuk. Met recht mag het boek een best-seller worden genoemd! Net als bij het 20 jarig jubileum maakt Peters dankbaar van de gelegenheid gebruik om het werk te promoten. Een mooi voorbeeld daarvan is het interview dat terug te vinden is op Managementboek.nl. Inhoudelijk heeft Peters nog altijd een aansprekend verhaal (zie ook zijn presentaties op www.excellencenow.com). Maar ik werd vooral getroffen door zijn beschrijving van hoe In search of excellence tot stand is gekomen.

Peters vertelt dat hij ‘een bescheiden carrière’ had bij adviesbureau McKinsey. In search of excellence was geen gepland succesverhaal.  “Het begon als een little dip-shit project van mijn baas Ron Daniel, die iemand nodig had om naar de organisatiekant van het bedrijfsleven te kijken. In een plek waar strategieadviseurs heer en meester waren, was dat een ondergeschoven kindje.” Hoewel Peters een ‘oneindig budget’ tot zijn beschikking kreeg om naar hartelust eerste klas de wereld over te vliegen, waren de verwachtingen in eerste instantie laag. “Ik had geen idee wat ik aan het doen was. Er was geen theorie die ik wilde bewijzen. Maar ik greep de kans om met zoveel mogelijk interessante mensen te praten als ik kon.” Verderop vertelt Peters dat hij zijn succes dankt aan gunstige omstandigheden (de naoorlogse wereld en zijn afkomst) en een flinke portie geluk (studeren aan Stanford University op precies het juiste moment, veranderingen in de concurrentiekracht van de VS en een pionierende mentor).

Twee elementen vallen me op bij de beschrijving van Peters. Allereerst de verklaring van zijn eigen succes. Wat Peters beschrijft, sluit naadloos aan bij het gedachtegoed van Malcolm Gladwell in Outliers. Gladwell heeft onderzocht wat mensen tot uitblinkers maakt en hij schetst een aantal ‘gulden regels’:

  • Het Mattheus-effect: ‘Want wie heeft zal nog meer krijgen, en wel in overvloed, maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij heeft nog worden ontnomen.’- Mattheus 25:29
  • De 10.000 uren-regel: oefening is minstens zo belangrijk als aangeboren talent
  • Talent vereist kansen (Terman en zijn ‘termites’)
  • Intelligentie is maar tot op zekere hoogte van belang (het drempeleffect), ook bijvoorbeeld tijdperk van geboorte en ras spelen een belangrijke rol
  • De economische achtergrond van het gezin speelt een belangrijke rol; kinderen uit de beter gesitueerde gezinnen krijgen meer ‘praktische intelligentie’ mee

Succes is volgens Gladwell maar beperkt afdwingbaar. Van een persoon kun je niet veel meer vragen dan dat deze bereid is stevig te investeren in zichzelf. Voor de rest lijkt het vooral achtergrond en geluk te zijn. Gladwell schetst echter ook dat ‘het systeem’ in belangrijke mate bepaalt wie geluk heeft. Een voorbeeld blijkt uit de Canadian Hockey League: veel meer CHL-spelers zijn geboren in januari, februari of maart. Hoe komt dat? De leeftijdsgrens in de selectie staat vast op 1 januari. Bij de eerste selecties is een kind dat is geboren in december maar liefst 11 maanden in het nadeel ten opzichte van een kind dat is geboren in januari. Iedereen die kinderen heeft, weet hoeveel 11 maanden scheelt als kinderen jong zijn. Wat gebeurt er vervolgens? De oudste kinderen worden geselecteerd. Zij krijgen meer en betere training. Het Mattheus-effect. Bij de volgende selectie zijn ze door de kwantiteit en kwaliteit van de trainingen nog meer in het voordeel. De jongere kinderen komen er bijna niet meer tussen. Het systeem is hier dus mede-bepalend voor iemands succes!

Peters beschrijft zelf dat hij zo’n ‘gelukskind’ is. Natuurlijk heeft hij hard gewerkt voor zijn succes. Maar hij beschikt ook over een goede portie gezond verstand,  is geboren in het juiste tijdperk en in de juiste omstandigheden en hij kreeg kansen, door eerst op de juiste plek op het juiste tijdstip te zijn (Stanford / Sillicon Valley) en later door zijn baas bij McKinsey. En dat is het tweede element dat me opvalt in dit interview: Peters werd door McKinsey in staat gesteld zijn succes vorm te geven. En op een bijzondere wijze: ga maar lekker in de buitenwereld kijken wat er speelt, ‘money is not an object’. Peters geeft aan dat hij geen idee had wat hij aan het doen was… Ik wel. Want ik zie hier een sterke parallel met hoe Otto Scharmer tot zijn gedachtegoed (Theory U) is gekomen en wat dit gedachtegoed zelf aangeeft over het organiseren van succes. Peters heeft een prachtig U-proces doorlopen, samen met al zijn gesprekspartners. Hij heeft zich geopend voor wat er echt speelt, is echt gaan luisteren. Niet conform het heersende paradigma van die tijd (strategy, strategy, strategy), maar onbevangen. Een nieuw gedachtegoed heeft zich zo geopenbaard en is uitgekristalliseerd in zijn boek. (*) Ik zou het geen toevalstreffer noemen!

Succes is niet volledig afdwingbaar. Maar ik geloof dat het voor een deel wél organiseerbaar is, al is het dan niet binnen de heersende ideeën over ‘organiseren’. Het verhaal van Peters is daar in mijn ogen een prachtig voorbeeld van: stuur goede mensen naar buiten om verhalen te verzamelen en het levert wat op. Wie durft?

(*) Noot: Interessant in dit licht is dat aan het boek van Peters een stevig wetenschappelijk fundament kent, dat al jaren onder vuur ligt. Het is de vraag of, conform de principes van Scharmer, deze onderbouwing überhaupt nodig was om zijn gelijk aan te tonen…

Advertenties

Enkel berichtnavigatie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: