duurzaamsucces

Wat maakt organisaties duurzaam succesvol?

Leiderschap: durf fouten toe te geven

Als hockeyliefhebber was ik verheugd te lezen dat bondscoach Paul van Ass de gelouterde internationals Teun de Nooijer en Taeke Taekema weer heeft gevraagd voor de nationale selectie. In januari van dit jaar besloot Van Ass dat deze twee vedettes de groei van het nationale team belemmerden. “Soms moeten hoge bomen worden gesnoeid, zodat kleine bomen kunnen groeien.” Twee matige oefenstages volgden, naar Spanje en Australië, waarin door Van Ass geconcludeerd werd dat het Nederlands elftal ‘pure hockeykwaliteit’ tekort kwam. Dat heeft de bondscoach doen besluiten ‘T&T’ terug te vragen. Ik vind het erg sterk als een leider durft toe te geven dat hij een fout heeft gemaakt en bereid is deze te herstellen. Dat een leider niet met oogkleppen op de ingeslagen weg volgt, maar continu bereid is open te staan voor andere inzichten. Dat staat aan de basis van een van de drie pijlers van het model voor sustainable performance van Michael Beer: Learning & Change. Is deze casus daar een mooi voorbeeld van? 

Dit weekend heb ik de film Moneyball gekeken. In dit waargebeurde verhaal speelt Brad Pitt de general manager van de Oakland Athletics, Billy Beane, die alle conventionele speltactieken en strategieën omgooit en met behulp van computergestuurde analyse met een beperkt budget een succesvolle honkbalploeg samenstelt. Vanuit een diep geloof dat meegaan in het spel van de grote jongens niet tot succes kan leiden met het beperkte budget van de Athletics, doet Beane er alles aan om zijn onconventionele strategie uitgevoerd te krijgen. Nederlaag op nederlaag volgt. Niemand gelooft er (meer) in en Beane staat op de rand. Dan zet hij nóg een extra stap. De Athletics bereiken vervolgens een tipping point en schrijven geschiedenis door de langste reeks overwinningen ooit neer te zetten.

De vraag is: is Van Ass nu een held omdat hij zijn fout durft toe te geven, of is hij bang om, net als Beane, all the way te gaan om zijn onconventionele concept door te drukken. Dat is van afstand natuurlijk lastig te beoordelen. Wel valt een aantal zaken op. In tegenstelling tot Beane beschikt Van Ass wél over topmateriaal. De Nederlandse hockeycompetitie is de sterkste van de wereld. Er lopen voldoende Nederlandse spelers rond van topkwaliteit. Ook de budgetten waarover de bond (de KNHB) beschikt, doen niet onder voor die van de buitenlandse bonden. Op basis daarvan zou je kunnen concluderen dat een onconventionele aanpak niet per sé nodig is. Echter, het Nederlands elftal heeft al sinds 2000 (Olympische Spelen) geen grote prijs meer gepakt. Dat er dus iets moet veranderen, ligt wel voor de hand. Van Ass heeft (of had) daar een idee over, maar lijkt dat idee toch niet door te durven voeren.

Waarom voert Van Ass zijn idee niet door? Ik denk dat er maar twee mogelijkheden zijn.

  • Mogelijkheid 1: de druk wordt hem teveel. Er is zeer veel kritiek geweest op het besluit van Van Ass. Vooral De Nooijer wordt in de hockeywereld gezien als een speler van het niveau Cruijf (hij speelt zelfs met het legendarische nummer 14) en zo’n speler neem je altijd mee in je ploeg. Er zijn acties op touw gezet om De Nooijer te steunen en reken maar dat zowel Van Ass als de bond het vuur aan de schenen is gelegd. Het is begrijpelijk als iemand dan toch terugkrabbelt. Maar kun je op deze manier een goed resultaat neerzetten, als je dus niet gaat doen waar je echt in gelooft…?
  • Mogelijkheid 2: Van Ass gelooft toch niet echt in zijn strategie. Van Ass geeft aan dat de keuze om T&T buiten de selectie te laten niet is gedaan voor een schokeffect (wat ik best een uitlegbare keuze zou hebben gevonden). De keuze was dus heel bewust en gericht op het doen bloeien van de overige spelers. Nu komt Van Ass daarop terug met een uitspraak als “het Nederlands elftal komt pure hockeykwaliteit tekort”. Dat is natuurlijk funest voor (het zelfvertrouwen van) een team. Gewogen en te licht bevonden…

Over vier maanden beginnen de Olympische Spelen. Dat is hét moment waarop prestaties worden verwacht van het Nederlands elftal. Zal het op deze korte termijn nog lukken om een winnend team te smeden? Ik heb er een hard hoofd in dat dat in deze constellatie zal lukken. Van Ass lijkt nog geen consistente lijn te hebben ingezet en het is maar de vraag of de spelers deze lijn nog zullen interneren, als hij er al in slaagt deze consistent te krijgen. (1) Van Ass stelt zelf dat hij er ‘voor de buitenwereld niet goed op staat‘. Dat klopt en van afstand lijkt zijn situatie mij onhoudbaar. T&T hebben stevige kritiek gekregen van Van Ass en het signaal richting de huidige groep is, gezien zijn recente uitspraken, al even negatief. Niet echt een vruchtbare bodem voor een succesvol vervolg.

De KNHB zal op dit moment dan ook met de handen in het haar zitten. Laten ze Van Ass in functie, of stellen ze een andere bondscoach aan? Een duivels dilemma zo kort voor de spelen. Of toch niet? Misschien niet! Er is namelijk (mogelijk) een mooi alternatief voorhanden in de vorm van Marc Lammers. De voormalig bondscoach van de oranjedames (goud op de Olympische Spelen van 2008) is op dit moment een huzarenstukje aan het opvoeren met de heren van Den Bosch. Dit team was door de buitenwereld al als gedegradeerd bestempeld, maar Lammers bewijst in korte tijd voor succes te kunnen zorgen. In twee wedstrijden werden zes punten bijgeschreven op het totaal van twee. En als het zelfs lukt om, met het toch beperkte materiaal van Den Bosch, voormalig landskampioen Bloemendaal op de knieën te dwingen, dan ben je tot iets bijzonders in staat. Lammers heeft dan ook een prachtige visie op wat tot succes leidt en houdt daar sterk aan vast. Pikant detail is dat Lammers dé kandidaat was om de vorige bondscoach, Michel van den Heuvel, medio 2010 op te volgen. De KNHB heeft destijds echter in al haar wijsheid anders besloten en Van Ass aangesteld. Het is nu dus aan de bond om het aan te durven dezelfde stap als Van Ass te zetten; terugkomen op een eerder besluit. Ik ga er vanuit dat de bond nu bezig is om, afwijkend van Van Ass, hiervoor wél de juiste woorden te kiezen!

Noot:

(1) Relevant om in dit licht te vermelden is dat Van Ass met HGC in het seizoen 2006/2007 al eerder een kunststukje heeft neergezet. Na ternauwernood degradatie te hebben ontlopen in het seizoen 2005/2006, werd Van Ass met een verzwakte selectie tweede in het opvolgende seizoen. In 2007/2008 werd HGC tweede in de Euro Hockey League, de Champions League van het hockey. Als reddende engel werd destijds Bram Lomans, net als Taeke Taekema een strafcornerkanon, teruggehaald. Er is echter één belangrijk verschil: Lomans was destijds zelf gestopt met tophockey…

Enkel berichtnavigatie

Een gedachte over “Leiderschap: durf fouten toe te geven

  1. Sander Staps op schreef:

    Interessant om te lezen Bas!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: