duurzaamsucces

Wat maakt organisaties duurzaam succesvol?

Ken je perspectief

Life is een prachtige natuurreeks van de BBC over de dagelijkse strijd om te overleven van dieren in alle uithoeken van de wereld. De serie wordt momenteel dagelijks uitgezonden door de EO. Laatst zag ik een episode over insecten. Er kwam een waterjuffer in beeld die slechts één dag leefde. Eén dag, waarin de waterjuffer alles meemaakte. Ik besefte me dat deze waterjuffer niet beter wist dan dat het altijd licht is,  altijd dezelfde temperatuur en min of meer hetzelfde weer. Dat was zijn realiteit. Wat is eigenlijk onze realiteit?

Ineens moest ik denken aan het boek van Salomon Kroonenberg, De Menselijke Maat uit 2006. Dit boek is, niet geheel toevallig, in hetzelfde jaar uitgekomen als de bekende documentaire van Al Gore; An Inconvenient Truth. Kroonenberg is (o.a.) emeritus hoogleraar geologie aan de TU Delft. Hij is niet zozeer een tegenstander van het verhaal van Al Gore, maar wél van de hysterie waartoe wordt opgeroepen en de wetenschappelijke onderbouwing ervan. Maar vooral plaatst hij het verhaal in een ander perspectief. Hij stelt namelijk dat klimaatveranderingen van alle tijden zijn, maar dat wij mensen veel te kort leven om ons dat te beseffen. Ons perspectief reikt niet verder dan een mensenleven. Zoals een waterjuffer de nacht niet kan waarnemen, kan de mens zich geen ijstijd voorstellen. Maar dat het klimaat verandert is een gegeven. Kroonenberg pleit dan ook dat waar het de geologie betreft, we moeten leren denken in tijdseenheden van 10.000 jaar en niet van 100 jaar (zijnde een mensenleven), zoals nu gebruikelijk. Voor de geologie geldt dat een seizoen ongeveer 10.000 jaar duurt. De periode waarin wij nu leven, het Holoceen begon circa 10.000 jaar geleden. Dat betekent dat de herfst aan gaat breken. En over 10.000 jaar zelfs weer een ijstijd. Zo gaat dat op de aarde, een planeet waarvan geen enkele mens ooit de weerbaarheid life zal kunnen waarnemen. 

Ik vind dit inzicht interessant voor de organisatiekunde vanuit twee invalshoeken. Allereerst onze waarneming; zijn wij eigenlijk wel in staat goed waar te nemen? Op een aantal terreinen moeten we toch erkennen dat onze waarneming (ook) te beperkt is. Hoeveel organisaties zijn in staat écht waar te nemen wat er mondiaal gebeurt? Of dichterbij, waar concurrenten en/of mogelijke partners mee bezig zijn. Iedereen is druk druk druk, vooral managers, dus komen we er eigenlijk niet goed aan toe. En daardoor worden we soms ineens geconfronteerd met onvoorziene omstandigheden.

De tweede invalshoek betreft de lange termijnkoers. Zoals Kroonenberg pleit voor een horizon van tenminste 10.000 jaar, pleit ik voor een organisatiekundige horizon van tenminste 10-20 jaar. Te veel organisaties zijn té gericht op de korte termijn. De lange termijn is voor veel organisaties 4/5 jaar; in de overheidswereld vooral vanwege de zittingsduur van een regering of college, in het bedrijfsleven blijkt dat de gemiddelde zittingsduur van een bestuurder. Deze perspectieven zijn echter te kort om een sterke organisatie te bouwen. Het is algemeen bekend dat een cultuuromslag veel tijd kost. Organisaties moeten de tijd nemen om de gewenste cultuur te bouwen en deze vanuit het lange termijnperspectief koesteren. Dat betekent in moeilijke tijden gewenst personeel behouden, en in makkelijke tijden beheerst groeien. Een hele uitdaging in het huidig economisch getij!

NB Het gedachtegoed van Michael Beer (High Commitment, High Performance) geeft een aantal waardevolle handvatten om te werken aan zowel het vermogen om écht waar te nemen wat er gebeurt, als aan het werken vanuit een meerjarenperspectief.

Advertenties

Enkel berichtnavigatie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: