duurzaamsucces

Wat maakt organisaties duurzaam succesvol?

Motiveren? Onzin!

Motivatie is een hot topic voor veel organisaties. Managementteams en HR-afdelingen worstelen met vragen hoe medewerkers gemotiveerd te krijgen. De oplossing wordt veelal gezocht in externe prikkels. Voor de andere kant, interne prikkels, is vaak geen aandacht. Ik vermoed dat dat komt omdat men denkt dat deze niet te beïnvloeden zijn.  Maar is dat juist?

Mensen zijn niet te motiveren, alleen te demotiveren.’ Deze (enigszins gechargeerde) stelling ligt dicht tegen de bevindingen van Ryan & Deci. Zij hebben een prachtige theorie opgesteld over de ontwikkeling van mensen, genaamd Self Determination Theory (SDT). Een netwerk van onderzoekers heeft wereldwijd inmiddels veel onderzoek gedaan naar SDT. Prof.dr. Rob Martens, hoogleraar onderwijswetenschappen en plaatsvervangend directeur van het Ruud de Moor Centrum, stelt in zijn inaugurele rede (die zeer de moeite van het lezen waard is!) dat SDT de belangrijkste recente motivatietheorie is, die in internationale wetenschappelijke literatuur als toonaangevend wordt beschouwd. Martens stelt dat motivatieonderzoek een duidelijke verschuiving laat zien van extrinsieke naar intrinsieke theorieën. ‘Waar in het verleden, in het behaviorisme, de nadruk lag op beloning en straf om iets gedaan te krijgen, gaat het nu veel meer om een drang van binnenuit zoals nieuwsgierigheid.’ 

De basis van SDT is (dus) gelegen in intrinsieke motivatie; mensen verrichten een activiteit om het plezier dat ze beleven aan de activiteit en dus niet vanwege beloning of dwang. Onderzoek wijst uit dat ongeveer 80% (!) van het leren informeel plaatsvindt, gedreven door intrinsieke motivatie (bijvoorbeeld door met collega’s mee te kijken, zelf georganiseerde intervisie, etc.).  Intrinsieke motivatie zit van binnen en kan niet gestimuleerd worden. Het kan echter wél eenvoudig belemmerd worden, bijvoorbeeld door te veel externe beloning of te sterke controle van medewerkers. Mensen kunnen (daardoor) gedemotiveerd raken. Om intrinsieke motivatie niet te verstoren, moeten omgevingen daarom aan bepaalde voorwaarden voldoen.   

Waarom is intrinsieke motivatie zo belangrijk? Omdat het veel oplevert! Waar intrinsieke motivatie aan het werk is, zijn medewerkers persistent (volhardend), zoekend naar inzicht (begrip) en nieuwsgierig. Intrinsieke motivatie staat aan de basis van betere prestaties, een betere sfeer, kennisuitwisseling en innovatiekracht.

Uit onderzoek naar SDT blijken drie factoren cruciaal om intrinsieke motivatie niet te hinderen. In mijn optiek zijn dit prachtige uitgangspunten voor een organisatie-inrichtingsconcept:

  • Medewerkers moeten voldoende autonoom kunnen werken en niet voortdurend gecontroleerd en/of gestuurd worden
  • Medewerkers moeten zich sociaal verbonden voelen met de organisatie waarvoor ze werken en vertrouwen hebben in de mensen om zich heen (collega’s, managers, etc.)
  • Medewerkers moeten competent zijn voor een bepaalde taak en deze ook als zinvol beschouwen.

Stel uzelf eens de vraag in hoeverre deze factoren opgaan voor uw organisatie. Waarschijnlijk biedt dit inzicht u uitstekende handvatten om uw organisatie te verbeteren!

Tot slot nog even een prikkelende opmerking van Martens. Hij stelt dat intrinsieke motivatie in de buurt komt van het begrip flow. Flow ervaar je wanneer je een uitdagende activiteit erg leuk vindt. Je vergeet de tijd, bent optimaal geconcentreerd en ervaart een gevoel van plezier en voldoening. Er zijn mensen die denken dat je op die manier niets kunt leren. Sommigen beweren letterlijk dat leren pijn doet. Dat het zelfdiscipline, disciplinering en straf vereist. Er is echter voldoende literatuur die laat zien dat leren het beste verloopt via intrinsiek gemotiveerde processen. Dat moet (tenminste) HR-managers toch als muziek in de oren klinken!

Advertenties

Enkel berichtnavigatie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: